In het kort
- Als uw verzekeraar de dekking betwist, moet hij binnen 3 maanden een met redenen omkleed antwoord op uw aangifte geven; zo niet, dan is hij u automatisch € 300 verschuldigd, en na uw herinnering kan € 300 per dag beginnen te lopen (Verzekeringswet, art. 73/1).
- Een weigering is niet altijd het laatste woord: een onduidelijk beding wordt in uw voordeel uitgelegd, en een kleine tekortkoming die de schade niet heeft veroorzaakt, volstaat niet voor een volledige weigering.
- Als u het over een deel van het bedrag eens bent geworden, moet het onbetwiste deel binnen 30 dagen worden betaald; op laattijdige bedragen is in beginsel tweemaal de wettelijke interest verschuldigd.
- Vraag het expertiseverslag schriftelijk op; als u het bedrag betwist, kunt u uw eigen tegenexpert aanstellen. Bij een woningpolis schiet de verzekeraar de kosten van die expert voor; uiteindelijk draagt de partij die in het ongelijk wordt gesteld ze.
- De Ombudsman van de Verzekeringen is kosteloos; een volledige klacht schorst de verjaringstermijn. In 2025 werd 56 % van de ten gronde onderzochte dossiers in het voordeel van de consument opgelost.
- U hebt in het algemeen 3 jaar om uw verzekeraar te dagvaarden: zet die datum nu al in uw agenda.
Deze gids volgt de volgorde van een geschil met een verzekeraar: de weigering lezen, het polisbeding controleren, het expertiseverslag, betalingstermijnen en interesten, de Ombudsman en tot slot de rechtbank. Voor vragen die specifiek over schade aan de woning gaan, zie onze gids over schade aan de woning.
Mijn verzekeraar heeft mijn schadegeval geweigerd: is de brief wel met redenen omkleed?
De eerste stap is nagaan of de brief een echte beslissing is en waarop hij steunt.
Voor aangiften vanaf 1 oktober 2024 moet een verzekeraar die de dekking betwist, binnen drie maanden een met redenen omkleed antwoord geven op de elementen die in uw aangifte worden aangevoerd (Verzekeringswet, art. 73/1 §2). Art. 111/1 legt dezelfde regel op voor zaakverzekeringen en art. 145/3 voor aansprakelijkheidsverzekeringen. In de verplichte motorrijtuigenaansprakelijkheidsverzekering (BA auto) geldt dezelfde termijn voor de verzekeraar van de andere bestuurder (WAM-wet 1989, art. 13-14).
- De wet vereist dat het antwoord ingaat op de elementen die in de aangifte worden aangevoerd (« aux éléments invoqués dans la demande »). Een brief met de mededeling “uw dossier wordt onderzocht” die er niet op ingaat, voldoet niet aan die vereiste. Over dit begrip is nog geen uitspraak gepubliceerd. Over de gelijkaardige regel in de motorrijtuigenaansprakelijkheidsverzekering (wet van 1989, art. 14) schreef de advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie dat ze tot doel heeft de verzekeraar te dwingen een standpunt in te nemen en uit te leggen waarom hij meent wel of niet te moeten betalen, en dat het antwoord positief of negatief mag zijn (Cass. 30.1.2020, C.18.0559.N, conclusie van de advocaat-generaal).
- Als de brief kort of vaag is, vraag dan schriftelijk naar: het polisbeding waarop hij steunt (nummer van het beding en versie van de algemene voorwaarden), het expertiseverslag en de andere stukken van het dossier, en welke feiten de verzekeraar bewezen acht.
- De eigen verzoeken van de verzekeraar om stukken moeten “redelijk en relevant” zijn (art. 73/1 §7). Eindeloze verzoeken om stukken mogen niet worden gebruikt om de termijn te rekken.
- Verstuur alles per aangetekende brief of per e-mail met ontvangstbevestiging: de data zullen later belangrijk zijn.
De brandverzekering voor de woning (eenvoudige risico’s) en de levensverzekering hebben hun eigen termijnregels; de sanctie van € 300 geldt niet voor brandschade onder een woningpolis (zie hieronder “Mijn dossier ligt al maanden stil”).
Volstaat het polisbeding echt om een weigering te rechtvaardigen?
Het probleem ligt vaak bij het beding zelf of bij de manier waarop het wordt toegepast.
- Duidelijkheidsregel: bedingen moeten duidelijk en nauwkeurig zijn; bij twijfel worden ze uitgelegd in het voordeel van de verzekeringnemer (Verzekeringswet, art. 23; Cass. 8.10.2021, C.21.0070.F).
- Dwingende regels: de regels over de overeenkomst in de wet zijn in het algemeen dwingend; uw polis mag u niet in een slechtere positie brengen dan de wet (art. 56). Een beding als “geen dekking indien niet binnen 8 dagen aangegeven” kan op zich geen weigering rechtvaardigen.
- Uitsluiting of verval van recht? Een uitsluiting (exclusion) is iets anders dan het verlies van uw rechten omdat u een verplichting niet bent nagekomen (déchéance, verval). De rechter kijkt naar wat het beding doet, niet naar het etiket: een beding dat uw gedrag na het sluiten van de overeenkomst bestraft (bijvoorbeeld het niet naleven van een beveiligingsregel), is een verval van recht, en de verzekeraar moet het verband tussen de tekortkoming en de schade bewijzen (hof van beroep Bergen, 8.3.2016).
- Een algemene zorgplicht volstaat niet: uw rechten kunnen niet vervallen op grond van een vaag omschreven verplichting zoals “u hebt niet de nodige zorg besteed”; de verwachte voorzorgsmaatregel moet in de polis zijn omschreven (hof van beroep Bergen, 8.9.2016).
- Dekkingsvoorwaarde of verval van recht? De rechtspraak komt soms tot verschillende uitkomsten: het hof van beroep Luik beschouwde “deuren moeten bij afwezigheid met een sleutel worden afgesloten” als een dekkingsvoorwaarde; de verzekeringnemer moest bewijzen dat de deur met een sleutel was afgesloten (17.12.2012). Hetzelfde hof beschouwde een verplichting om een erkend volgsysteem te installeren als een verval van recht; de verzekeraar moest het oorzakelijk verband bewijzen, maar een hoge graad van waarschijnlijkheid volstond, en de verzekeraar won die zaak (16.12.2020).
- Een loutere verwijzing naar de algemene voorwaarden: als de bijzondere voorwaarden alleen naar de algemene voorwaarden verwijzen, mag men er niet zonder meer van uitgaan dat u een uitsluiting daarin kende; u moet de voorwaarden werkelijk hebben gekend of een reële mogelijkheid hebben gehad om ze te lezen (Cass. 15.2.2019, C.18.0401.N; 22.12.2022, C.22.0082.F). Vraag wanneer en hoe de algemene voorwaarden u werden bezorgd.
- De verzekeraar moet bewijzen dat aan de voorwaarden van een uitsluiting is voldaan.
Kan een kleine overtreding van de regels tot een volledige weigering leiden?
Het Belgische recht geeft de voorkeur aan een evenredige sanctie.
- Als u een verplichting niet bent nagekomen (slot, alarm, administratie), kan de verzekeraar alleen weigeren als er een oorzakelijk verband bestaat tussen de tekortkoming en de schade (Verzekeringswet, art. 65). Volgens het Hof van Cassatie geldt dat niet alleen voor grove schuld maar ook voor gewone nalatigheid in strijd met een voldoende nauwkeurig omschreven verplichting (Cass. 10.3.2025, C.24.0343.F).
- Bij een laattijdige aangifte mag de verzekeraar zijn prestatie alleen verminderen ten belope van het nadeel dat hij werkelijk heeft geleden; een volledige weigering vereist bedrieglijk opzet (art. 74, 76). Het niet naleven van een termijn van 8 dagen uit de polis doet op zich uw rechten niet vervallen (hof van beroep Brussel, 26.2.2010).
- Een onopzettelijk onjuiste mededeling bij het sluiten van de polis laat de overeenkomst bestaan; hoogstens wordt de uitkering evenredig verminderd (art. 60).
- “U hebt nog een andere verzekeringspolis” is op zich geen grond voor weigering (art. 99).
Bewijs bij diefstal: u draagt de bewijslast van de diefstal, maar u moet worden geloofd als uw relaas aannemelijk is en niets het in twijfel trekt (hof van beroep Bergen, 21.4.2016). Overdrijf de schade niet: een opzettelijk opgeblazen aangifte kan u de volledige dekking kosten, ook voor het echte deel (art. 76 §2; hof van beroep Luik, 2021/RG/262). Vermeld duidelijk wanneer de waarde van een voorwerp zonder factuur een schatting is.
Sommige arresten van hoven van beroep die in dit deel worden aangehaald, dateren uit de tijd van de vroegere wet van 25 juni 1992 op de landverzekeringsovereenkomst; dezelfde beginselen zijn behouden in de Verzekeringswet van 2014 (art. 65, 74, 76).
Het expertiseverslag is laag en de verzekeraar wil het niet delen: wat kan ik doen?
Kort antwoord: vraag het verslag schriftelijk op, betwist het bedrag met redenen en stel zo nodig uw eigen tegenexpert aan. Een antwoord dat het verslag een “intern document” is, hoeft u niet in alle gevallen te aanvaarden.
Uw recht om het verslag in te zien. Er zijn meerdere grondslagen:
- Het proces-verbaal van expertise: sinds 1 juli 2025 stelt de expert van de verzekeraar in de brandverzekering (woning), na elke expertise ter plaatse of elke expertise met tussenkomst van uw eigen expert, een proces-verbaal op waarin het bedrag wordt vastgesteld (procès-verbal d’expertise), en u krijgt daarvan een afschrift; de verzekeraar baseert zijn aanbod op dat proces-verbaal (Verzekeringswet, art. 121/1 §5). Deze regel geldt alleen voor de brandverzekering: de wet van 3.5.2024 heeft hem ingevoegd in het deel van de wet over de brandverzekering (art. 115-122); volgens de verantwoording geldt hij voor expertises ter plaatse en expertises met tussenkomst van de expert van de verzekerde in de brandverzekering, en is er geen proces-verbaal vereist als de verzekeraar geen expert heeft aangesteld (Kamerstuk DOC 55 3856/002, amendement nr. 32). De algemene regel voor andere zaakverzekeringen, zoals de omniumverzekering voor motorrijtuigen (art. 111/1), voorziet niet in zo’n proces-verbaal; steun daar op de onderstaande grondslagen. Volgens de gedragscode van de beroepsvereniging van verzekeraars Assuralia en de vereniging van experts Gebcai, die op dezelfde datum in werking trad, moet de expert aan de verzekeringnemer uitleggen hoe het bedrag werd bepaald [Officieel, schriftelijk antwoord van de minister aan het Parlement].
- Persoonsgegevens: de gegevens over u in het schadedossier en in het verslag zijn persoonsgegevens; u hebt recht op een kopie ervan (AVG, art. 15). Volgens het Hof van Justitie van de EU kan een “kopie” een getrouwe weergave van documenten of uittreksels van documenten omvatten wanneer dat nodig is om de gegevens te begrijpen (C-487/21, 4.5.2023). Meningen en beoordelingen over een persoon zijn ook persoonsgegevens van die persoon (Hof van Justitie van de EU, Nowak, C-434/16, 20.12.2017); op grond van dat beginsel erkende de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit een recht op toegang tot de gegevens in het evaluatieverslag van een onafhankelijke expert (beslissing 41/2020, een arbeidszaak). De grens zijn de rechten en vrijheden van anderen (AVG art. 15(4)): gegevens van derden mogen worden afgeschermd, maar dat rechtvaardigt niet dat het hele verslag wordt geweigerd. Wij vonden geen Belgische uitspraak die specifiek over expertiseverslagen van verzekeraars gaat; richt uw verzoek, met als hoofding “AVG art. 15”, aan de functionaris voor gegevensbescherming (DPO) van de verzekeraar, en als u binnen een maand geen antwoord krijgt, kunt u klacht indienen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit (AVG art. 12(3), 77).
- Plicht tot medewerking aan de bewijsvoering: in rechte moeten de partijen meewerken aan de bewijsvoering (Burgerlijk Wetboek boek 8, art. 8.4); een rechter kan conclusies trekken ten nadele van een verzekeraar die een stuk achterhoudt.
- De Ombudsman heeft in zijn jaarverslagen kritiek geuit op het gebrek aan transparantie over de conclusies van experts, en merkt op dat het “vertrouwelijk” houden van verslagen in dossiers met meerdere verzekeraars een akkoord vertraagt (verslagen 2023 en 2025).
De raming betwisten en een tegenexpert. Bij een woningpolis (brandverzekering eenvoudige risico’s) stelt u, als u het bedrag betwist, uw eigen tegenexpert aan; als de twee experts het niet eens worden, kiezen zij een derde expert en beslissen ze bij meerderheid. De verzekeraar schiet de kosten van uw expert en van de derde expert voor, en de partij die in het ongelijk wordt gesteld, draagt ze uiteindelijk (art. 121 §2 2°). De expertise moet zijn afgerond binnen 90 dagen nadat u de aanstelling van uw expert hebt meegedeeld. Hetzelfde mechanisme bestaat voor andere zaakverzekeringen (art. 111/1 §3). De Ombudsman merkt op dat deze kostenregel in de praktijk vaak wordt genegeerd (2025). Sommige polissen dekken ook expertisekosten volgens een barema; controleer uw polis.
Bij het inschakelen van een expert (vanaf 1.7.2025): uw expert moet u vooraf schriftelijk de totale prijs (uurtarief of een percentage van de schade) en de omvang van de opdracht meedelen. Een aanbod van een expert die na de schade ongevraagd langskomt, kan pas ten vroegste een dag later worden aanvaard, en u kunt het aanbod van de verzekeraar niet aanvaarden vóór het verstrijken van een bedenktijd van ten minste 5 werkdagen (art. 121/1 §3, §4, §6).
De verzekeraar betaalt zelfs het bedrag niet dat hij heeft aanvaard, omdat “andere posten nog betwist zijn”
Kort antwoord: hij moet het onbetwiste deel betalen. Welk artikel ook van toepassing is, de wet wijst in dezelfde richting:
- Woning (brandverzekering eenvoudige risico’s): het onbetwiste deel dat in onderling overleg is vastgesteld, wordt betaald binnen 30 dagen na het akkoord (art. 121 §2 2°). Herhuisvesting en andere onmiddellijke kosten worden betaald binnen 15 dagen nadat u het bewijs van de kosten hebt bezorgd (art. 121 §2 1°).
- Andere zaakverzekeringen: 30 dagen na het akkoord (art. 111/1 §3).
- Andere takken (algemene regel): het in onderling overleg vastgestelde onbetwiste deel wordt betaald binnen 30 dagen nadat het is bepaald (art. 73/1 §4, §6).
Interesten. Een bedrag dat niet tijdig wordt betaald, brengt van rechtswege tweemaal de wettelijke interest op (art. 121 §7, 111/1 §5, 73/1 §6). De wettelijke interestvoet in burgerlijke zaken bedraagt 4,5 % in 2025 en 2026, tweemaal dat is dus 9 %. Er loopt geen interest als de verzekeraar bewijst dat de vertraging niet aan hem of zijn lasthebbers te wijten is. Volgens het Hof van Cassatie geldt de sanctie van art. 121 §7 wanneer de vertraging het gevolg is van een fout of nalatigheid van de verzekeraar; een weigering die te goeder trouw werd gegeven en later onterecht blijkt, leidt daar niet noodzakelijk toe (Cass. 9.9.2022, C.21.0461.N). Onder de vroegere wet pasten de rechtbanken ook dubbele interest toe op laattijdige uitkeringen bij brand (hof van beroep Luik, 4.10.2010; 14.1.2013).
Voorschotten en kwijtingen. Een aanbod van een voorschot mag nooit een vermelding “kwijting voor saldo van rekening” (quittance pour solde) bevatten, ook geen gedeeltelijke (art. 73/1 §5, 111/1 §7). Als het document dat u bij ontvangst van een gedeeltelijke betaling ondertekent, zo’n vermelding bevat, vraag dan dat ze wordt geschrapt voordat u tekent.
“Wij betalen niet zolang het onderzoek loopt.” Bij een vermoeden van opzettelijk handelen mag de verzekeraar de betaling opschorten, maar het vermoeden moet steunen op ernstige elementen die u betreffen; een loutere verdenking volstaat niet (hof van beroep Bergen, 21.2.2017). Op 1.10.2024 heeft de wet “diefstal” geschrapt uit de opschortingsgronden van art. 121 §3. Het koninklijk besluit van 24.12.1992, art. 9 §1 5° a), laat de verzekeraar echter nog toe om zich voor andere gevaren dan brand het recht voor te behouden een afschrift van het strafdossier te verkrijgen bij diefstal. Ook dan moet het verzoek worden gedaan binnen 30 dagen na de afsluiting van de expertise, moet de betaling volgen binnen 30 dagen nadat de verzekeraar kennis heeft gekregen van de afloop van het dossier, en geldt de regel niet als u zelf wordt vervolgd.
Stappen: vraag een schriftelijke bevestiging van het overeengekomen bedrag; stuur na 30 dagen een aangetekende ingebrekestelling; bereken de interesten per post en vorder ze afzonderlijk.
Mijn dossier ligt al maanden stil en ik hoor alleen dat het “onderzocht wordt”: zijn de termijnen verstreken?
Kort antwoord: zeer waarschijnlijk wel. Welke termijn geldt, hangt af van het soort verzekering en de datum van de aangifte.
| Verzekering | Termijn | Sanctie |
|---|---|---|
| Algemene regel (rechtsbijstand, gezondheid, ongevallen, gewaarborgd inkomen, enz.) | Met redenen omkleed antwoord binnen 3 maanden als de dekking wordt betwist (art. 73/1 §2) | € 300 automatisch; zonder antwoord binnen 11 dagen na een herinnering, € 300 per dag |
| Zaakverzekeringen (eigen schade motorrijtuig, diefstal, alle risico’s) | Met redenen omkleed antwoord binnen 3 maanden; expertise 90 dagen; betaling 30 dagen (art. 111/1) | € 300 + € 300 per dag; tweemaal de wettelijke interest bij laattijdige betaling |
| Woning, brandverzekering eenvoudige risico’s | Expertise binnen 90 dagen na de aangifte; betaling binnen 30 dagen na afsluiting van de expertise (art. 121 §2) | Tweemaal de wettelijke interest (art. 121 §7). De sanctie van € 300 geldt niet voor brandschade (art. 121 §8, laatste zin). Voor water, storm of diefstal onder dezelfde polis is de toepassing van art. 111/1 betwistbaar; er is nog geen uitspraak |
| Aansprakelijkheidsverzekering (de verzekeraar van de tegenpartij) | Met redenen omkleed aanbod of met redenen omkleed antwoord binnen 3 maanden (art. 145/2, 145/3) | Wettelijke interest, of € 300 + € 300 per dag |
- Datum van de aangifte: art. 73/1, 111/1 en 145/1-145/5 gelden voor aangiften vanaf 1.10.2024. In de BA auto geldt de nieuwe regel voor ongevallen na 12.4.2024; daarvoor bedroeg de sanctie € 250 per dag (niet geïndexeerd).
- € 300 en de herinnering: stuur na het verstrijken van de 3 maanden een herinnering per aangetekende brief of een gelijkwaardig middel. De 11 dagen beginnen te lopen op de derde werkdag na de verzending; zonder antwoord loopt het dagbedrag vanaf de dag waarop de herinnering werd verstuurd en stopt het de dag na ontvangst van het met redenen omklede antwoord. De bedragen worden jaarlijks geïndexeerd; de berekende waarde voor 2026 is ongeveer € 309 (er is geen officieel bericht gepubliceerd, beschouw het dus als een minimum). Voor deze bedragen hoeft geen schade te worden bewezen en ze worden niet afgetrokken van de hoofdvergoeding.
- Schorsing: de termijn wordt alleen geschorst als de verzekeraar schriftelijk een hindernis meldt die buiten zijn wil en die van zijn lasthebbers ligt (art. 73/1 §8; 111/1 §4). Een vertraging door zijn eigen expert telt niet. Een loutere weigering van dekking houdt de expertise van de woning evenmin tegen (Cass. 9.9.2022).
- Schadevergoeding wegens vertraging: daarnaast kunnen ook specifieke verliezen die door de vertraging zijn veroorzaakt (bv. huur, interesten op een lening) volgens het gemeen recht worden gevorderd, als ze worden bewezen.
Ongeveer een op de vier klachten bij de Ombudsman gaat over vertragingen en onbereikbaarheid; u kunt dus klagen over een dossier dat onbeantwoord blijft, niet alleen na een weigering. In zijn verslag 2025 schrijft de Ombudsman dat de betalingstermijnen van art. 121 “niet strikt worden toegepast”.
Hoe schrijf ik naar de klachtendienst van de verzekeraar?
De meeste verzekeraars hebben een klachtendienst (service des plaintes / klachtendienst), en de Ombudsman verwacht dat u eerst daar schrijft. Schrijf een korte, feitelijke brief met daarin:
- wat er is gebeurd en wanneer u uw aangifte hebt gedaan,
- waarom u het niet eens bent met de weigering of de vertraging,
- op welke regel u zich beroept (bv. met redenen omkleed antwoord binnen 3 maanden, oorzakelijk verband, onbetwist deel),
- wat u wilt (betaling, motivering, een kopie van het verslag, een nieuw onderzoek) en tegen wanneer.
Als u een makelaar hebt, vraag dan ook zijn steun.
Wanneer en hoe stap ik naar de Ombudsman van de Verzekeringen?
De Ombudsman van de Verzekeringen (Ombudsman des Assurances / Ombudsman van de Verzekeringen) is de kosteloze buitengerechtelijke klachtenregeling waarin de wet voorziet voor geschillen tussen verzekeraars of tussenpersonen en hun klanten (Verzekeringswet, art. 322). Het is een vereniging zonder winstoogmerk; in de raad van toezicht zetelen onder meer de FSMA, de FOD Economie en vertegenwoordigers van de consumenten. Er is geen vaste wachttijd: u kunt klagen zodra u naar de onderneming hebt geschreven en geen bevredigend antwoord hebt gekregen.
Cijfers 2025: 9.429 verzoeken (het hoogste aantal sinds 2013); van de 4.409 ten gronde onderzochte dossiers werden er 2.171 in het voordeel van de consument opgelost (56 %); ondernemingen sloten 9 dossiers af tegen het advies van de Ombudsman in; gemiddelde behandelingstermijn 88 dagen. Percentages gunstige afloop: voertuigen 59 %, brand/woning 57 %, leven 61 %, gezondheid 55 %, rechtsbijstand 57 %, algemene aansprakelijkheid 40 %.
Hoe dient u een klacht in?
- Schrijf eerst naar de onderneming (vorig deel). In 2025 werd een derde van de rechtstreeks ontvangen verzoeken eerst doorverwezen naar de klachtendienst van de onderneming.
- Dien uw klacht schriftelijk in: via het onlineformulier, per post of per e-mail. Telefonische klachten worden niet aanvaard.
- U mag in het Frans, Nederlands, Duits of Engels schrijven; het antwoord komt in het Frans of het Nederlands. Klachten in het Turks worden niet aanvaard; een korte, duidelijke tekst in het Engels of Frans volstaat.
- Een volledige klacht bevat: identiteit en adres, de onderneming of tussenpersoon, het polis- of schadedossiernummer, een korte beschrijving en de stukken. Als medische informatie nodig is, wordt een ondertekend toestemmingsformulier toegevoegd.
- U kunt ook klagen via een makelaar, advocaat of familielid; een vertegenwoordiger buiten de familie (behalve een advocaat of makelaar) heeft een volmacht nodig.
Wat gebeurt er daarna? De ontvankelijkheid wordt binnen 3 weken beoordeeld; de onderneming krijgt 1 maand om te reageren en moet op verzoeken om informatie antwoorden. De uitkomst wordt binnen 90 dagen meegedeeld (hoogstens 180 dagen voor complexe dossiers). Gedurende die tijd worden de verjaringstermijn en de invorderingsprocedures van de verzekeraar geschorst (art. 322 §2/2). U kunt uw klacht op elk moment intrekken.
Wat kan hij wel en niet doen? Hij onderzoekt uw dossier, vraagt de onderneming om uitleg, gaat na of de verzekeraar met uw argumenten rekening heeft gehouden, bemiddelt en stelt een oplossing voor. Hij beslist niet wie een ongeval heeft veroorzaakt, kan de onderneming geen sanctie opleggen (het toezicht berust bij de FSMA en de Nationale Bank) en behandelt geen geschillen over arbeidsongevallen (daarvoor is Fedris bevoegd), overeenkomsten die onder buitenlands recht vallen, geschillen tussen professionals of zaken die al bij de rechtbank aanhangig zijn. Hij treedt niet rechtstreeks op tegenover experts; hij richt zich tot de verzekeraar die hen heeft aangesteld. Het advies is niet bindend, maar ondernemingen gaan er zeer zelden tegen in.
Als u een rechtsbijstandsverzekering hebt en die verzekeraar het geschil in der minne wil regelen, verwacht de Ombudsman dat u eerst die dekking gebruikt. Voor een geschil met uw rechtsbijstandsverzekeraar zelf kunt u rechtstreeks naar de Ombudsman stappen.
Een goede klacht: beschrijf de feiten in chronologische volgorde in 5 tot 10 regels; voeg de brief met de weigering of over de vertraging, de polis, de algemene voorwaarden, het expertiseverslag en de briefwisseling toe; vermeld wat u wilt en op welke regel u zich beroept; noteer de datum van indiening.
Als de Ombudsman het niet oplost: rechtsbijstandsverzekering en de termijn om te dagvaarden
Misschien hebt u een rechtsbijstandsverzekering (protection juridique / rechtsbijstand) in uw autopolis, uw woningpolis of een afzonderlijke polis. In een gerechtelijke of administratieve procedure kiest u zelf uw advocaat (Verzekeringswet, art. 156). Als de verzekeraar zegt dat uw zaak “geen kans maakt”, kunt u zich beroepen op de objectiviteitsclausule (art. 157). Zie onze gids over rechtsbijstand.
U hebt 3 jaar vanaf de dag waarop u kennis kreeg van het voorval om uw eigen verzekeraar te dagvaarden (hoogstens 5 jaar na het voorval; art. 88 §1). Ook die maximumtermijn van 5 jaar kan worden gestuit en geschorst (Cass. 23.4.2026, C.25.0066.N). Een tijdige aangifte van het schadegeval stuit de termijn totdat de verzekeraar zijn beslissing duidelijk en schriftelijk meedeelt (art. 89 §3); een laattijdige aangifte doet dat niet (Cass. 13.3.2026, C.25.0020.F). Een rechtstreekse vordering tegen de verzekeraar van de tegenpartij moet binnen 5 jaar worden ingesteld (art. 88 §2). De veilige aanpak is de termijn in uw agenda te zetten zonder te rekenen op enige stuiting of schorsing; zie onze gids over termijnen.
Checklist
- Bewaar het bewijs van de datum van uw aangifte (aangetekende brief, ontvangstbevestiging van de e-mail).
- Zijn er 3 maanden verstreken? Stuur dan een aangetekende herinnering; tel de 3e werkdag + 11 dagen.
- Vraag schriftelijk naar het beding waarop de weigering steunt en naar de versie van de algemene voorwaarden.
- Gaat het om een uitsluiting, een verval van recht of een dekkingsvoorwaarde? Is er een oorzakelijk verband?
- Vraag een kopie van het expertiseverslag en van het proces-verbaal van expertise (art. 121/1 §5; AVG art. 15).
- Als u het bedrag betwist, stel dan uw eigen tegenexpert aan en vraag de verzekeraar om de kosten van die expert voor te schieten.
- Vraag dat het onbetwiste deel binnen 30 dagen wordt betaald; vorder dubbele wettelijke interest op laattijdige bedragen als afzonderlijke post.
- Een kwijting voor een voorschot mag geen vermelding “kwijting voor saldo van rekening” bevatten (art. 73/1 §5).
- Klachtendienst → Ombudsman → rechtsbijstandsverzekering → rechtbank.
- Zet de termijn van 3 jaar in uw agenda.
Rechtspraak over gelijkaardige weigeringsgronden kunt u per onderwerp opzoeken op onze pagina Uitspraken zoeken.
Bronnen
- Verzekeringswet (Loi du 4 avril 2014 relative aux assurances)
- Wet van 17.3.2024 (betalingstermijnen en sancties)
- WAM-wet van 21 november 1989, geconsolideerd
- Verzekeringswet, art. 322 (tekst op de website van de Ombudsman)
- Elegis, nieuwe regeling van termijnen en sancties
- Claeys & Engels, wettelijke interestvoet 2026
- Schriftelijk antwoord van de minister aan het Parlement, gedragscode van de experts (QRVA 56 053, p. 501)
- Kamerstuk DOC 55 3856/002, amendement nr. 32 en verantwoording (art. 121/1, p. 84-86)
- Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van de EU, art. 15
- Hof van Justitie van de EU, C-487/21, 4.5.2023
- Hof van Justitie van de EU, Nowak, C-434/16, 20.12.2017
- Gegevensbeschermingsautoriteit, beslissing 41/2020
- Koninklijk besluit van 24.12.1992, eenvoudige risico’s (geconsolideerd)
- Ombudsman van de Verzekeringen, een klacht indienen
- Ombudsman van de Verzekeringen, over ons
- Procedurereglement (november 2024)
- Ombudsman van de Verzekeringen, jaarverslag 2025
- Ombudsman van de Verzekeringen, jaarverslag 2023
- Hof van Cassatie, 8.10.2021, C.21.0070.F
- Hof van Cassatie, 15.2.2019, C.18.0401.N
- Hof van Cassatie, 22.12.2022, C.22.0082.F
- Hof van Cassatie, 9.9.2022, C.21.0461.N
- Conclusie van de advocaat-generaal, Cass. 30.1.2020, C.18.0559.N
- Hof van Cassatie, 10.3.2025, C.24.0343.F
- Hof van Cassatie, 13.3.2026, C.25.0020.F
- Hof van Cassatie, 23.4.2026, C.25.0066.N
- Hof van beroep Bergen, 8.3.2016, 2015/RG/854
- Hof van beroep Bergen, 8.9.2016, 2015/RG/859
- Hof van beroep Luik, 17.12.2012, 2011/RG/1805
- Hof van beroep Luik, 16.12.2020, 2019/RG/792
- Hof van beroep Brussel, 26.2.2010, 2008/AR/1682
- Hof van beroep Bergen, 21.4.2016, 2015/RG/207
- Hof van beroep Luik, 2021/RG/262 (5.9.2023 in de Juportal-fiche; 5.9.2022 in de tekst van het arrest)
- Hof van beroep Bergen, 21.2.2017, 2016/RG/311
- Hof van beroep Luik, 4.10.2010, 2010/RG/253
- Hof van beroep Luik, 14.1.2013, 2010/RG/1887
- Hof van beroep Luik, 25.6.2013, 2010/RG/901 (procedure van tegenexpertise)
Deze gids is algemene informatie en geen juridisch advies. Bijgewerkt op 09.10.2026.

