İşletme sigortaları: mesleki hata, iş durması, müşteri kazası, emanet eşya ve hatalı iş

Kısaca

Sigorta Kanunu’nun temel korumaları (beyan, hak düşümü, geç ihbar, zarar görenin doğrudan davası) işletmelere de uygulanır. Ama yıl içinde serbest fesih ve haksız şart denetimi gibi bazı tüketici kuralları işletmeyi kapsamaz.

Mesleki sorumluluk poliçeniz “talep esaslı” (claims made) olabilir. Zarar doğurabilecek bir olayı poliçe bitmeden sigortacıya yazılı bildirirseniz, poliçe bittikten sonraki 36 ay içinde gelen talepler de teminatta kalır.

İş durması (ciro kaybı, kira, maaşlar) ayrı bir teminattır. Yangın poliçesinin bina ve makine teminatı bu kalemleri kendiliğinden ödemez.

Müşteri zararını doğrudan sizin sorumluluk sigortacınızdan isteyebilir. Sigortacı “temizlik şirketinin kusuru” diyerek müşteriyi geri çeviremez; ödedikten sonra temizlik şirketine rücu eder.

Emanet eşya, poliçede yazmayan faaliyet ve hatalı işin yeniden yapılması çoğu poliçede teminat dışıdır. Bu boşluklar ek teminatla ve doğru faaliyet tanımıyla kapatılır.

Sigorta Ombudsmanı bağımsız çalışanların ve şirketlerin başvurusunu da kabul eder ve ücretsizdir.

Önce: işletme olarak hangi kurallar sizi korur?

Sigorta Kanunu’nun (4.4.2014) sözleşme hükümleri Belçika hukukuna tabi tüm kara sigortalarına uygulanır ve kural olarak emredicidir (md. 54, 56). Yani beyan yükümlülüğü (md. 58-60), hak düşümünde illiyet şartı (md. 65), geç ihbarda orantılı yaptırım (md. 74-76), risk ağırlaşması (md. 81) ve zarar görenin doğrudan davası (md. 150) işletme poliçesinde de geçerlidir.

Tüketiciden farklı olan noktalar:

Yıl içinde fesih yok, çok yıllı poliçe olabilir: Bir yıldan sonra her an 2 ay ihbarla fesih hakkı (md. 85/1) yalnız tüketiciyi kapsar. Bir yıllık süre sınırı da işletme risklerinin çoğuna uygulanmaz: basit risk dışındaki mal sigortaları, iş durması ve araç, özel hayat ve basit risk yangın sorumluluğu dışındaki tüm sorumluluk sigortaları daha uzun süreli yapılabilir (md. 85 §2; KK 24.12.1992 md. 1). Ombudsman’a göre işletme sorumluluk poliçeleri sık sık 3 yıllıktır ve fesih ancak 3 yılın sonunda etkili olur (2025 raporu). Poliçenin süresini kontrol edin ve vadeden en az 2 ay önce taahhütlü gönderi, icra memuru, alındı karşılığı teslim veya sigortacının sunduğu nitelikli e-imzalı dijital yolla feshedin (md. 84, 85).
Haksız şart denetimi yok: Ekonomik Hukuk Kodu’ndaki (Code de droit économique, CDE) haksız şart kuralları tüketici sözleşmeleri içindir. İşletmeler arası haksız şart kuralları (CDE VI.91/1 vd., 1.12.2020’den itibaren kurulan sözleşmeler) “finansal hizmetlere” uygulanmaz (VI.91/1 §1). Kanun, sigortayı açıkça finansal hizmet sayar (CDE I.8, 18°). Kral bu kuralları kararnameyle finansal hizmetlere genişletebilir; böyle bir kararname bulunamadı. Bu yüzden işletmenin dayanağı Sigorta Kanunu’nun emredici kuralları ve genel sözleşme hukukudur. 1.1.2023’ten sonra kurulan sözleşmelerde, şüphede tip sözleşme onu hazırlayan aleyhine yorumlanır (Medeni Kanun md. 5.66, 1°).
Lehe yorum çoğu KOBİ için geçerli: Belirsiz şart sigorta ettiren lehine yorumlanır (md. 23 §2). İstisna “büyük riskler”dir (grands risques). Yangın, mal ve genel sorumluluk sigortalarında bir işletme ancak şu üç ölçütten ikisini aşarsa büyük risk sayılır: 6,2 milyon € bilanço toplamı, 12,8 milyon € net ciro, ortalama 250 çalışan (md. 5, 39°).
Küçük işyerinde yangın takvimi: Sigorta bedeli belirli eşiklerin altındaki işyerleri “basit risk”tir. Yangın tazminatı için 15/30/90 günlük ödeme takvimi (md. 121) bunlara da uygulanır. İş durması teminatı bu korumanın dışındadır (aşağıda).
Delil serbest: İşletmeye karşı ve işletmeler arasında her türlü delil kullanılabilir (Medeni Kanun md. 8.11).

Sigorta Ombudsmanı’nın usul yönetmeliği başvuranları “tüketici, sigortalı, özel kişi, bağımsız çalışan, dernek, şirket” diye sayar. Yönetmelik “ticari nitelikli uyuşmazlıkları” ve sigorta profesyonelleri arasındaki uyuşmazlıkları (ör. aracı ile sigortacı arasındaki) yetki dışında bırakır. Bir işletmenin kendi poliçesiyle ilgili şikâyeti bunlardan değildir: Ombudsman’ın 2025 raporunda işletme sorumluluk sigortasına ayrı bir bölüm var ve bu konudaki şikâyetler 2025’te %58 arttı. Aynı rapor bu dalda sigortacının tutumunun “genellikle itiraz edilmesi zor” olduğunu da not eder; bu yüzden poliçenin tam metniyle başvurun. Ayrıntılar Ombudsman rehberinde.

Danışmanlık hatam nedeniyle müşterim tazminat istiyor; sigortam “önceden bilinen risk” ve “geç bildirim” diyor

Teminatın hangi tarihte başladığını poliçenin zaman şartı belirler. Bu şartı, poliçe başlamadan neyi bildiğinizi ve olayı ne zaman bildirdiğinizi birlikte değerlendirmek gerekir.

Hangi olay hangi poliçeye düşer?

Kural: Sözleşme süresinde meydana gelen zarar, talep sözleşme bittikten sonra gelse bile teminattadır (md. 142 §1). Yargıtay’a göre bu maddedeki “zarar”, sözleşmede öngörülen ve sigortalının kusuruyla zarar görene verilen zarardır (Cass. 29.9.2023, C.23.0014.F).
Talep esaslı poliçe (base réclamation): Mesleki sorumlulukta poliçe çoğu kez yalnız sözleşme süresinde yazılı olarak yapılan talepleri kapsar (md. 142 §2). Bu şart genel sorumluluk dallarında yasaldır; aile sorumluluk ve basit risk yangın sorumluluğunda yasaktır (KK 24.12.1992 md. 6bis). Kanun yine de iki durumda 36 aylık uzama öngörür:
- zarar sözleşme süresinde meydana geldiyse ve sözleşme bittiğinde risk başka bir sigortacı tarafından karşılanmıyorsa,
- zarar doğurabilecek olgu sözleşme süresinde gerçekleştiyse ve sigortacıya bildirildiyse.
36 aylık uzama, yeni bir sigortacı hasarı karşılamadığı sürece geçerlidir (Cass. 16.1.2015, C.14.0294.N). Müşterinin size ya da sigortacıya yazılı talepte bulunması yeterlidir; dava açılmış olması gerekmez (Cass. 4.6.2026, C.24.0365.N; eski kanunun aynı lafızlı md. 78 §2’si hakkında).

“Önceden bilinen risk” savunması: Sözleşme kurulurken gerçekleştiği bilinen bir risk sigortalanamaz (md. 79). Hatayı poliçeden önce biliyorsanız, müşterinin henüz talepte bulunmamış olması sonucu değiştirmez (Brüksel İstinaf 13.10.1993). Bildiğiniz bir olayı yeni sigortacıya söylememek beyan yükümlülüğü ihlalidir (md. 58-60). Ama sigortacı, hatayı ve doğurabileceği sonucu poliçeden önce gerçekten bildiğinizi ispatlamalıdır; hatanın eski tarihli olması tek başına yetmez. Bu durumda eski sigortacınızın poliçesine ve 36 aylık uzamaya bakın.

“Geç bildirim” savunması: İhbar yükümlülüğü, sorumlu tutulabileceğinizi bildiğiniz veya bilmeniz gerektiği anda doğar (Cass. 21.4.2023, C.22.0226.N). Gecikme, ancak sigortacının uğradığı zarar kadar indirime yol açar; tam ret için aldatma kastı gerekir (md. 74, 76). Talep esaslı poliçede “talep poliçe süresi dışında geldi” itirazı ise bir ihbar gecikmesi değil, teminatın zaman sınırıdır; ikisini ayırın.

Pratik: Poliçeyi, özel şartları ve önceki poliçeyi toplayın. Hatayı ilk ne zaman fark ettiğinizi ve müşterinin ilk yazılı talebinin tarihini belgeleyin. Sigortacı değiştirirken yeni poliçenin geçmiş faaliyetleri (antériorité) kapsayıp kapsamadığını sorun. Sigortacınıza karşı dava süresi 3 yıldır; müşteri size karşı dava açtıysa sizin sigortacıya karşı davanız o tarihte başlar (md. 88 §1). Bazı mesleklerde mesleki sorumluluk sigortası zorunludur; zorunlu sigortada sigortacı istisna ve hak düşümlerini zarar görene karşı ileri süremez (md. 151 §1).

Yangından sonra işletmem aylarca kapalı kaldı; sigorta ciro kaybını, kirayı ve maaşları ödemiyor

Bu kalemler ancak poliçenizde ayrı bir iş durması teminatı (pertes d’exploitation, Felemenkçe bedrijfsschade) varsa ödenir. Bina ve makine teminatı kendiliğinden ciro kaybını kapsamaz.

Kanun ne diyor? Kullanım kaybı ve beklenen kâr kaybı, sözleşmede teminat varsa sigortalanabilir zararlardır (md. 93). Basit risk rejimi, günlük götürü tazminat dışında iş durmasını kapsam dışı bırakır (KK 24.12.1992 md. 5 §4). Kararname, günlük tazminat dışındaki “iş durması sigortalarını” basit risk tanımından açıkça çıkarır (md. 5 §4, 4°). Bu nedenle yangın tazminatına ilişkin 15/30/90 günlük takvim (md. 121) iş durması kısmına uygulanmaz. İş durması bir “mal (şey) sigortası” da değildir; mal sigortalarına özgü ekspertiz ve ödeme takvimi (md. 111/1) Kanun’un mal sigortaları bölümünde yer alır. İş durmasında genel kural olan md. 73/1 uygulanır: sigortacı teminata itiraz ediyorsa 3 ay içinde gerekçeli yanıt vermek zorundadır; vermezse 300 € götürü tutar, hatırlatmadan sonra günlük 300 € işler. Tartışmasız tutar belirlendikten sonra 30 gün içinde ödenir (md. 73/1 §6).

Duruma göre:

Teminat yoksa: Sigortacının ret kararı kural olarak doğrudur. Yangını bir başkası çıkardıysa (komşu, tamir eden firma) ciro kaybınızı ve sabit giderlerinizi sorumludan ve onun sorumluluk sigortacısından doğrudan isteyebilirsiniz (md. 150).
Götürü (ciro) formülü: Küçük işletmelere satılan bu formülde tutar önceden belirlenir; uyuşmazlık genelde süre ve ödeme şartları üzerinedir.
Gerçek zarar formülü: Sigortalanan şey brüt kârdır (marge brute): sabit giderler artı işletme kârı. Kira ve maaşlar gibi devam eden sabit giderler bu tutarın içindedir. Geçici yer kiralama, fazla mesai ve taşeron masrafları da çoğu poliçede ek masraf olarak ödenir. Sınır, poliçedeki tazminat süresidir (période d’indemnisation), ör. 12 ay. (Bu tanımlar sektör uygulamasıdır; poliçenizdeki tanım esastır.)
Hesap: Kayıp, yangın olmasaydı elde edilecek brüt kâr ile fiilen elde edilen arasındaki farktır. Önceki yılların hesapları, mevsimsellik ve büyüme eğilimi kullanılır. Tasarruf edilen giderler düşülür.
Eksik sigorta: Beyan ettiğiniz brüt kâr gerçek tutardan düşükse sigortacı orantı kuralını uygulayabilir (md. 98). Poliçede bu kuraldan feragat olup olmadığına bakın.

Maaşlar: Yangın, ONEM/RVA’nın kabul ettiği bir “mücbir sebep” (force majeure) örneğidir; çalışanlarınız için geçici işsizlik isteyebilirsiniz. Bu, maaş yükünüzü azaltır ve sigortacı tasarruf edilen gideri hesaba katar.

Pratik: Muhasebecinizden son üç yılın aylık ciro ve brüt kâr tablosunu, bordroları ve kira sözleşmesini alın. Sigortacının eksperine kendi hesabınızla cevap verin; poliçede “ekspertiz masrafları” teminatı varsa kendi eksperinizi tutun. Tartışmasız kısmın ödenmesini yazılı isteyin. Sigortacıya karşı dava süresi 3 yıldır (md. 88). Konut ve yangın dosyalarının genel işleyişi için konut hasarı rehberine bakın.

Müşteri işyerimde ıslak zeminde kaydı; sigortam “temizlik şirketinin kusuru” diyor

Müşteri zararını hem sizden hem de sizin işletme sorumluluk sigortacınızdan (RC exploitation) doğrudan isteyebilir. Temizlik şirketinin de kusurlu olması bunu değiştirmez; yalnız sonradan kimin ne kadar ödeyeceğini etkiler.

Sorumluluk: Olay 1.1.2025 veya sonrasındaysa yeni Medeni Kanun 6. Kitap uygulanır (kusur sorumluluğu md. 6.5; kusurlu şeyin bekçisi md. 6.16). Daha eski olaylarda eski md. 1382-1384 uygulanır. Kusur; uyarı levhası, temizliğin saati, zeminin durumu gibi olgulara bağlıdır. Burada kesin bir sonuç vermek mümkün değildir. Zararı birden fazla kişinin kusuru birlikte doğurduysa her biri zarar görene karşı tamamından sorumludur; başkasının da kusurlu olması sizin sorumluluğunuzu ortadan kaldırmaz (Cass. 12.1.2007, C.05.0083.N).

Sigortacının durumu:

Zarar gören, sigortacıya karşı kendi adına dava açabilir (action directe, md. 150). 1.10.2024’ten beri sorumluluk sigortacısı talebe 3 ay içinde gerekçeli bir teklif veya cevap vermek zorundadır; vermezse faiz ve götürü tutarlar işler (md. 145/1-145/5).
“Temizlik şirketi kusurlu” bir teminat istisnası değil, bir sorumluluk tartışmasıdır. Sigortacı sizin sorumluluğunuz doğduğu ölçüde öder, sonra halefiyetle temizlik şirketine ve onun sigortacısına rücu eder (md. 95).
İhtiyari sorumluluk sigortasında hasardan sonraki olgular (ör. geç ihbar) zarar görene karşı ileri sürülemez (md. 151 §2).
Aile sorumluluk sigortanız burada işlemez; mesleki faaliyetin kendisinden doğan zarar kapsam dışıdır (Cass. 6.9.2013, C.12.0360.F).

Pratik:

Olayın tarihini ve saatini, fotoğrafları, tanıkları ve temizlik çizelgesini kayda geçirin. Kamera kaydı varsa saklama süresine dikkat edin.
Sigortacıya ve temizlik şirketine hemen yazılı bildirim yapın.
Temizlik sözleşmenizde rücudan feragat (abandon de recours) veya sorumluluk sınırı olup olmadığına bakın.
Müşteriye ilk yardım yapmak ve olayı kabul etmek teminatı etkilemez. Ama sigortacının onayı olmadan ödeme vaadinde bulunmayın (md. 149).

Müşteri sigortacıya karşı doğrudan davasını olaydan itibaren 5 yıl içinde açabilir (md. 88 §2). Bedensel zarar kalemleri için yaralanma tazminatı rehberine bakın.

Müşterinin bana bıraktığı telefon veya çanta kayboldu; sigorta “emanet eşya kapsam dışı” diyor

Müşteri zararını sizden isteyebilir. Sigortacının itirazı ise çoğu zaman sözleşmeye uygundur: işletme sorumluluk poliçeleri size bırakılan eşyayı (biens confiés) genellikle yalnız ek teminatla kapsar.

Sorumluluğunuz: Eşyayı bir iş için teslim aldıysanız (tamir, bakım) onu korumak ve geri vermek hizmet sözleşmesinin parçasıdır. Saklama (dépôt) kuralları da yol gösterir: saklayan, eşyayı kendi eşyası gibi korumalıdır; bir ücret karşılığı saklıyorsa bu özen daha sıkı değerlendirilir (eski Medeni Kanun md. 1915, 1927, 1928). Belirleyici soru, eşyanın sizin gözetiminize geçip geçmediğidir. Vestiyerde teslim aldığınız palto ile müşterinin koltuğun yanında kendi gözü önünde duran çantası aynı değildir. Medeni Kanun’un yeni özel sözleşmeler kitabı (7. Kitap, saklama dahil) 1.9.2027’de yürürlüğe girecek ve yalnız o tarihten sonra kurulan sözleşmelere uygulanacak; bugünkü sözleşmelere eski kurallar uygulanır.

“Eşyalardan sorumlu değiliz” yazısı: Böyle bir yazı ancak müşteri sözleşmeden önce onu görebildiyse sözleşmenin parçası olur. Parçası olsa bile sınırları vardır:

Tüketiciye karşı, işletmeyi kendi kastından, ağır kusurundan, çalışanlarının ağır kusurundan veya (mücbir sebep dışında) asıl edimini hiç yerine getirmemekten kurtaran şart her durumda haksızdır ve geçersizdir (CDE VI.83, 13°, VI.84). Eşyayı saklamak için teslim aldıysanız, geri vermek asıl edimdir.
1.1.2023’ten sonra kurulan sözleşmelerde kasıt için sorumsuzluk şartı ve sözleşmeyi içeriksiz bırakan şart “yazılmamış sayılır” (Medeni Kanun md. 5.89 §1).
Yazı en çok, sizin gözetiminize geçmemiş eşyalar için uyarı işlevi görür.

Sigorta:

Ombudsman 2025 raporu ayrımı açıkça yapar: bir sağlıklı yaşam merkezinde müşterinin eşyasının çalınması işletme sorumluluk sigortasının kapsadığı örneklerdendir; “emanet edilen eşyaya verilen zarar” ise kapsam dışıdır.
Liège İstinaf Mahkemesi’nin incelediği poliçe, size iş için bırakılan malları ancak özel şartla kapsıyordu. Tamir atölyesinin poliçesi yalnız “üzerinde çalışmak için bırakılan” müşteri araçlarına genişletilmişti. Kışlık depolama ayrı bir faaliyet sayıldı ve “otopark işletmecisi” teminatı alınmadığı için ödeme yapılmadı (Liège İstinaf 9.9.2013, 2012/RG/1291).
Aile sorumluluk sigortasında kanun emanet eşya istisnasına açıkça izin verir; Ombudsman bu ret kararlarının çoğunu haklı bulur (2025 raporu). İşletme poliçesi için kanunda böyle bir asgari şart listesi yoktur; sonucu poliçe metni belirler.
İstisna açık ve kesin yazılmış olmalıdır; şüphede lehinize yorumlanır (md. 23). Poliçe “iş, hizmet veya danışmanlık için bırakılan mallar” diyorsa, vestiyerdeki eşyanın bu tanıma girip girmediği tartışılabilir.
İşyeri içerik veya hırsızlık poliçeniz “üçüncü kişilere ait eşya”yı kapsıyor olabilir; ona da bakın.

Pratik: Kaybı yazılı tespit edin; hırsızlık şüphesi varsa polise bildirin. Müşteriyle uzlaşmadan önce sigortacıya bilgi verin (md. 149). İleride bu riski “emanet eşya” ek teminatıyla ya da vestiyer ve kilitli dolap düzeniyle kapatın. Aile poliçesindeki benzer durum için aile sorumluluk rehberine bakın.

Poliçemde yalnız temizlik yazıyor; müşterinin isteğiyle yaptığımız küçük tamirde binaya zarar verdik

Zarar poliçede tanımlanan faaliyetin dışında kaldıysa sigortacı teminatı reddedebilir. Ama sonuç; poliçedeki tanımın genişliğine, tamirin gerçekten ayrı bir faaliyet olup olmadığına ve sigortacının ya da aracının neyi bildiğine bağlıdır.

Kural: Faaliyet tanımı teminatın kapsamını çizer. Liège İstinaf Mahkemesi, poliçede sayılmayan bir faaliyet sırasında doğan zararın kapsam dışı olduğuna karar verdi (9.9.2013, 2012/RG/1291). Ombudsman da aynı çizgidedir: “Beyan edilen faaliyetin dışındaki her iş teminatın reddine yol açabilir” (2025 raporu). Faaliyet tanımı sizin bir davranışınızı değil, sigortalanan riskin kendisini tarif ettiği için hak düşümü değil teminat kapsamı sayılır; sigortacının ayrıca illiyet ispatlaması gerekmez (md. 65’in illiyet şartı yalnız hak düşümleri içindir).

Lehinize olabilecek noktalar:

Tanımın kendisi: Poliçe “temizlik ve bağlı işler” veya “yardımcı faaliyetler” gibi bir ifade içeriyorsa küçük bir tamirin kapsamda olduğu savunulabilir. Tanım belirsizse lehinize yorumlanır (md. 23 §2).
Sigortacının bilgisi: Sigortacının bildiği veya bilmesi gereken koşulları beyan etmek zorunda değilsiniz (md. 58). Teklif formunda, web sitenizde ya da aracıya yazdığınız e-postada tamir işleri yer alıyorsa bunu ileri sürün.
Risk ağırlaşması mı? Faaliyetinizi kalıcı olarak genişlettiyseniz bunu bildirmeniz gerekir (md. 81). Bildirmediyseniz sonuç kusurunuza göre değişir: tam ödeme, orantılı ödeme ya da ancak hile hâlinde ret. Liège İstinaf, inşaat hâlindeki bir restoranın bildirilmeden işletmeye açılmasını ağırlaşma saydı; sigortacı riski “hiç sigortalamazdım” diyemediği için orantılı ödemeye mahkûm edildi (25.6.2008, 2005/RG/1708). Kanun yalnız “hissedilir ve kalıcı” ağırlaşmayı arar (md. 81 §1); tek seferlik bir iş bu tanıma kolay girmez. Ayrıca yalnız hasarın gerçekleşme olasılığını artıran değişiklikler ağırlaşmadır, yalnız zararın boyutunu etkileyenler değil (Cass. 7.3.2022, C.21.0384.N). Sigortacının itirazı “ağırlaşma” değil “kapsam dışı” ise bu kurallar doğrudan uygulanmaz; itirazın türünü yazılı sorun.
Mesleki izin: İşin bir mesleki erişim şartı varsa (ör. kayıtlı tesisatçı) ve siz bu şartı taşımıyorsanız, sigorta sözleşmesi bu yüzden kendiliğinden hukuka aykırı olmaz (Cass. 18.3.2022, C.20.0291.F).

Aracının rolü: Faaliyetlerinizi aracıya anlattıysanız ve size uygun poliçe önerilmediyse, aracı danışmanlık yükümlülüğünü ihlal etmiş olabilir (md. 284). Bu talep sözleşme ilişkisinden doğar (Cass. 16.3.2018, C.17.0200.F). Ama aracı, sizin söylemediğiniz bir riski kendiliğinden araştırmak zorunda değildir (Mons İstinaf 15.1.2017, 2015/RG/810). Bu yüzden ne söylediğinizin yazılı izi önemlidir.

Pratik: Poliçedeki faaliyet tanımını, teklif formunu ve aracı yazışmalarını toplayın. Tamirin faturada ayrı kalem olarak yer alıp almadığına bakın. Bina sahibi size sözleşmeye aykırılıktan başvurabilir; sigortacı karşılamazsa bu tutarı siz ödersiniz. Faaliyet tanımını gelecek için genişletin. Aracıyla ilgili sorunlar için aracı ve kayıtlar rehberine bakın.

Yaptığım işte uygulama hatası çıktı; sigorta işin yeniden yapılmasını ödemiyor, yalnız başka mallara verilen zararı ödüyor

Bu ayrım işletme ve mesleki sorumluluk poliçelerinde yaygındır ve mahkemelerce uygulanır. İşin kendisini düzeltmek veya yeniden yapmak çoğu poliçede teminat dışıdır. Hatalı işin başka mallara veya kişilere verdiği zarar ise teminattadır.

Mahkemeler ne dedi?

Liège İstinaf Mahkemesi, “sözleşmenin konusunun kendisinin hiç veya kötü ifası, özellikle kötü yapılmış bir işi yeniden yapmak veya düzeltmek için yapılan masraflar” istisnasını açık buldu ve uyguladı. Aynı mahkemeye göre bu teminat, hatalı ürünün üçüncü kişilere verdiği zararı karşılamak içindir (Liège İstinaf 9.2.2009, 2007/RG/1725).
Başka bir kararda aynı mahkeme, sözleşmeyle üstlenilen işin yapılmamasından doğan zararı dışlayan şartı uyguladı. Poliçeye bir “iş sonrası her şey dahil” (omnium après travaux) etkisi verilemeyeceğini belirtti (Liège İstinaf 9.9.2013, 2012/RG/1291).
Ombudsman da “kötü yapılmış işler gibi mesleki hataları” işletme sorumluluk sigortasının kapsamadığı durumlar arasında sayar (2025 raporu).
Mantık şudur: Sorumluluk sigortası beklenmedik zararı karşılar; işin iyi yapılacağını garanti etmez.

Örnekle ayrım: Banyo fayansı hatalı döşendi. Fayansı söküp yeniden döşemek işin kendisidir; kural olarak ödenmez. Derzden sızan su alt kattaki tavana ve müşterinin parkesine zarar verdiyse, bu başka mallara verilen zarardır; kural olarak ödenir. Arada kalan kalemlerde (hatalı parçaya ulaşmak için sağlam kısımların sökülmesi, söküp yeniden takma masrafı, kullanım kaybı) sonucu poliçenin tanımı belirler. Tanım belirsizse lehinize yorumlanır (md. 23 §2). Bazı poliçelerde bu masraflar için ek teminat bulunur; poliçenizi bu gözle okuyun.

İnşaatta ayrı bir sigorta: Konut binalarında yapının sağlamlığını ve stabilitesini tehlikeye sokan ağır kusurlar için 10 yıllık sorumluluk sigortası zorunludur. Bu zorunluluk, kesin yapı izni 1.7.2018’den sonra verilen işlere uygulanır (Kanun 31.5.2017; eski Medeni Kanun md. 1792, 2270). Bu sigorta işletme sorumluluk poliçesinden farklıdır; varsa ona da bildirim yapın.

Pratik: Eksper raporunda zarar kalemlerinin “işin kendisi” ve “başka mallar” diye ayrılmasını isteyin. Sigortacıdan hangi kalemi hangi şarta dayanarak reddettiğini yazılı alın. Müşteriyle uzlaşmadan önce sigortacının onayını alın (md. 149). Ödenmeyen kısım için sözleşmenizdeki sorumluluk sınırlarına bakın; müşteri tüketiciyse bu sınırlar haksız şart denetimine tabidir. Ret gerekçesine nasıl itiraz edileceği için ret kararı rehberine bakın.

Kontrol listesi

Benzer uyuşmazlıklardaki kararları Kararlar sayfasında arayabilirsiniz.

Kaynaklar

Bu rehber genel bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Bilgiler 09.10.2026 tarihi itibarıyla günceldir.