Yaya, bisikletli ve elektrikli bisiklet: kazada haklarınız

Kısaca

Motorlu bir aracın karıştığı trafik kazasında sürücü olmayan herkes (yaya, bisikletli, yolcu) bedensel zararını kendi kusurundan bağımsız olarak alır (1989 Kanunu md. 29bis). Kırmızıda geçen bisikletli de buna dahildir.

Bisiklet, telefon gibi eşya zararları ve sizin kusurunuzla başkasına verdiğiniz zarar (örneğin otomobilin hasarı) 29bis’in dışındadır. Bunlarda genel sorumluluk kuralları geçerlidir; aile sorumluluk sigortanız (RC familiale) karşı tarafın zararını karşılayabilir.

Yalnızca pedal çevrilince destek veren elektrikli bisiklet motorlu araç değildir (ABAD C-286/22; Cass. 20.9.2024). Zorunlu trafik sigortası gerekmez, kullanıcısı korunan yol kullanıcısıdır.

Pedal çevirmeden kendi gücüyle giden (gazlı) bisikletler motorlu araçtır. Bunlar 12.4.2024’ten beri ancak en çok 25 km/s ve batarya dahil en çok 25 kg ise sigortadan muaftır.

Speed pedelec de pedal çevirmeden kendi kendine gitme modu yoksa motorlu araç değildir: zorunlu trafik sigortası gerekmez, aile sigortası yeter ve sürücüsü 29bis korumasından yararlanır (Cass. 20.9.2024; Vias 2025).

Tek istisna: 14 yaşın üstünde olup kazayı ve sonuçlarını isteyen kişi 29bis’ten yararlanamaz. Ağır dikkatsizlik bunun için yetmez.

“Kırmızıda geçtim; kaza benim hatam, hiçbir şey alamam.” “Elektrikli bisikletle bir yayaya çarptım; sigortam bunun motorlu araç olduğunu söylüyor.” Bu rehber, bu iki durumdan doğan soruları birlikte ele alıyor: Kendi bedensel zararınızı kim öder? Başkasına verdiğiniz zararı kim öder? Cevap büyük ölçüde iki şeye bağlıdır: kazaya motorlu bir araç karıştı mı ve siz o aracın sürücüsü müydünüz?

29bis kuralı ne diyor?

Bir veya birden fazla motorlu aracın karıştığı trafik kazasında, bedensel zarar veya ölümden doğan tüm zararlar karışan araçların sigortacıları tarafından müteselsilen (solidairement) ödenir (1989 Kanunu md. 29bis §1). Kapsam dışında kalanlar yalnızca şunlardır:

maddi hasarlar (araç, bisiklet, eşya),
karışan motorlu araçların sürücülerinin zararları.

Kural kusurdan bağımsızdır. Mağdur sarhoş bir yaya, emniyet kemeri takmayan bir yolcu ya da dikkatsiz bir bisikletli olsa bile bedensel zararı ödenir; basit ihmal kasıt sayılmaz. Kaza mücbir sebepten (cas fortuit) kaynaklansa bile sigortacı ödemeye devam eder (md. 29bis §1 f. 4).

12.4.2024’ten sonraki kazalarda otomatik tazmin, kamu yolları, halka açık yerler ve belirli kişilere açık özel alanlardaki kazalarla sınırlıdır (md. 29bis §1, md. 2 §1 f. 1’e yaptığı atıfla).

“Karışan araç” ne demek?

Yargıtay’a göre araç kazada herhangi bir rol oynamışsa karışmış sayılır; araç ile kaza arasında nedensellik aranmaz (Cass. 13.6.2014, C.13.0184.F). Örnek olayda araç çarpan yaya, kurallara uygun park etmiş başka bir araca savruldu; park hâlindeki aracın sigortacısı da müteselsilen sorumlu tutuldu.

Yargıtay bu ölçütü 2026’da yeniden teyit etti: araç kazanın zorunlu bir unsuru olmasa bile kazaya herhangi bir etkisi olmuşsa karışmıştır. Aynı kararda, mağdurun genel hukuka göre kendisinin sorumlu olduğu payın da karışan tüm araçların sigortacıları arasında eşit bölüneceği belirtildi (Cass. 30.4.2026, C.24.0501.N). Buna karşılık aracın yalnızca orada bulunması yetmez; kazada bir rol oynamış olmalıdır (Cass. 12.9.2014, C.13.0567.N). Pratik sonuç: kazaya birden fazla araç karıştıysa talebinizi hepsinin sigortacısına gönderin.

Kimler korunur?

Kişi	29bis bedensel koruma
Yaya (tekerlekli sandalye kullanıcısı dahil)	Evet
Klasik bisikletli	Evet
Yalnızca pedal desteği veren elektrikli bisiklet	Evet (ABAD C-286/22; Cass. 20.9.2024)
E-scooter (≤25 km/s ve ≤25 kg) kullanıcısı	Evet, motorlu bir araçla çarpışırsa
Motorlu aracın yolcusu	Evet, kendi aracının sürücüsüne karşı da
Speed pedelec (destek ≤45 km/s) sürücüsü	Evet, pedal çevirmeden gitme modu yoksa (Cass. 20.9.2024); böyle bir modu varsa hayır
Pedal çevirmeden giden bisiklet, sigortaya tabi ise	Hayır (motorlu araç sürücüsü sayılır)
Otomobil, motosiklet, moped sürücüsü	Hayır

Not: Sigorta zorunluluğundan muaf küçük araçlar (≤25 km/s ve ≤25 kg e-scooter gibi) 29bis bakımından “motorlu araç” sayılmaz. Kullanıcıları korunan taraftır; ama böyle bir araçla çarpışmak 29bis’i tetiklemez (md. 29bis §3).

Tek istisna: kazayı ve sonuçlarını istemek

14 yaşın üstünde olup kazayı ve sonuçlarını isteyen mağdur 29bis’ten yararlanamaz (md. 29bis §1 f. 6). Yargıtay bu istisnayı çok dar yorumlar: mağdurun yalnızca kazayı değil zararın kendisini istemiş olması gerekir; tehlikeli ya da ağır dikkatsiz bir davranış tek başına yetmez (Cass. 8.1.2026, C.24.0313.N; 23.1.2026, C.25.0068.F). İkinci davada mağdur, otoyolun emniyet şeridinde duran bir kamyonetin önünden çıkıp şeride koşan ve kamyonun çarpmasıyla hayatını kaybeden bir yayaydı; Yargıtay orada bile zararın istendiğinin tespit edilmesini aradı. Daha eski bir kararda, o zamanki “affedilemez kusur” (faute inexcusable) ölçütüne göre bile, hırsızı kovalarken yola dikkatsizce atılan yayanın korunduğu kabul edildi (Cass. 3.5.2001, C.99.0152.F). 14 yaş ve altındaki çocuklar için bu istisna hiç uygulanmaz.

29bis’in geniş uygulandığı örnekler

Aşağıdaki örnekler 2024 değişikliğinden önceki metne göre verilmiştir. 12.4.2024’ten sonraki kazalarda kazanın kamu yolunda ya da halka açık bir yerde olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Tramvay ve tren: Tramvay ya da tren bir yayaya veya bisikletliye geçit dışında, kendi hattı üzerinde çarptığında da 29bis uygulanır (Antwerpen İstinaf 7.11.2007, 2006/AR/2942).
Motor sporları seyircisi: Bilet karşılığı halka açık bir yarış alanında yaralanan seyirci için alan “belirli kişilere açık yer” sayılmış ve 29bis uygulanmıştır (Antwerpen İlk Derece Mahkemesi 15.9.2009; tek bir ilk derece kararıdır).

Neler ödenir?

tedavi masrafları, gelir kaybı, geçici ve kalıcı iş göremezlik, manevi zarar gibi tüm bedensel zarar kalemleri,
ölüm hâlinde yakınların zararları,
giysi hasarı,
fonksiyonel protezlere verilen zarar (bedensel zarar sayılır; md. 29bis §1 f. 3).

Kalemler ve tutarlar için yaralanmalı kazada tazminat rehberimize bakın.

Bisikletle kırmızıda geçip bir otomobile çarptım ve yaralandım: tazminat alabilir miyim?

Evet, büyük olasılıkla. Kazaya otomobil karıştığı ve siz o otomobilin sürücüsü olmadığınız için bedensel zararınız otomobilin zorunlu trafik sigortacısı (RC auto) tarafından 29bis’e göre ödenir. Kırmızı ışık ihlali sizin kusurunuzdur ama 29bis’te kusur aranmaz; ağır dikkatsizlik de “kazayı ve sonuçlarını istemek” sayılmaz.

Duruma göre:

Klasik bisiklet veya pedal destekli e-bisiklet kullanıyorsanız korunan yol kullanıcısısınız. Otomobilin sigortacısı tedavi masraflarınızı, gelir kaybınızı, iş göremezlik ve manevi zararınızı, giysi hasarınızı öder.
Pedal çevirmeden kendi gücüyle giden ve sigortaya tabi bir araç (örneğin 25 kg’ı aşan gazlı bisiklet) kullanıyorduysanız motorlu araç sürücüsü sayılabilirsiniz. O zaman 29bis sizi korumaz; ancak otomobil sürücüsünün kusurunu ispat ederseniz ya da sürücü sigortanız varsa tazminat alırsınız.
Kaza özel ve kapalı bir alanda olduysa (12.4.2024’ten sonraki kazalar) 29bis uygulanmayabilir.
Kavşakta B22 veya B23 levhası varsa bisikletli kırmızıda sağa (B22) veya düz (B23) geçebilir, yeter ki diğer kullanıcılara yol versin (Code de la route). Bu durumda “tamamen kusurlu” tespiti tartışmaya açıktır. Levha yoksa kırmızıda durmak zorunludur.

29bis kapsamında ödeme yapan sigortacı yalnızca genel hukuka göre sorumlu üçüncü kişilere karşı halef olur (md. 29bis §4). Yargıtay’a göre 29bis’e göre ödeme yapan trafik sigortacısı, mağdur kazada kendisi sorumlu olsa bile ödediği tutarı mağdurdan veya onun sorumluluk sigortacısından geri isteyemez (Cass. 28.6.2018, C.17.0631.N). Yani bedensel tazminatınız için ne size ne aile sigortacınıza rücu edilebilir. Sigortacının sorumlu bir üçüncü kişiye rücuu, mağdurun genel hukuka göre kendisinin isteyebileceği tutarla sınırlıdır; mağdurun kendi sorumlu olduğu pay ise kazaya karışan araçların trafik sigortacıları arasında eşit paylaştırılır (Cass. 30.4.2026, C.24.0501.N). Kazada başka birini de yaraladıysanız (örneğin bir yayayı veya otomobilin yolcusunu) durum farklıdır: o kişiye ödeme yapan sigortacı, genel hukuka göre sorumlu olduğunuz ölçüde size ve aile sigortacınıza dönebilir (Cass. 22.6.2017, C.15.0080.F).

Bisikletinizin hasarı ise eşya zararıdır ve 29bis’in dışındadır. Kaza tamamen sizin kusurunuzla olduysa otomobil tarafından bir şey alamazsınız (1.1.2025’ten sonraki olaylarda Medeni Kanun md. 6.20; öncesinde eski md. 1382). Bisiklet için ayrı bir sigortanız varsa ona başvurun; bkz. değerli eşya, evcil hayvan ve bisiklet sigortaları.

Pratik adımlar:

Polis tutanağını isteyin; kaza tespit tutanağının bisiklet için zorunlu olmadığını ama işe yaradığını unutmayın (kaza tespit tutanağı).
Otomobilin plakasını ve sigortacısını not edin. Bilinmiyorsa Garanti Fonu’nun bilgi merkezine sorabilirsiniz (md. 19bis-8).
Tıbbi belgeleri, faturaları, iş göremezlik raporlarını saklayın.
Talebinizi otomobilin sigortacısına yazılı gönderin. Sigortacı 3 ay içinde gerekçeli teklif ya da yanıt vermek zorundadır (md. 13-14).
Hastalık sigortanız (mutualité) önce ödeyebilir ve sonra sorumlu sigortacıdan geri ister; aynı zarar iki kez ödenmez.

Süre: sorumlu sigortacıya karşı doğrudan dava süresi 5 yıldır (Sigorta Kanunu md. 88 §2). Ayrıntı: süreler.

Kusurlu bisikletli olarak otomobilin hasarını kim öder? Aile sorumluluk sigortam devreye girer mi?

Otomobilin hasarından genel hukuka göre siz sorumlusunuz; bu sorumluluğu çoğu durumda aile sorumluluk sigortanız (RC familiale / BA privéleven) karşılar. 29bis yalnızca sizin bedensel zararınız için geçerlidir; otomobil sahibinin araç hasarı onun kapsamında değildir.

Hangi kural uygulanır? 1.1.2025’ten sonraki kazalarda kusur sorumluluğu Medeni Kanun Kitap 6 md. 6.5’e, daha eski kazalarda eski md. 1382’ye dayanır. Kırmızı ışık ihlali kusurdur; otomobil sürücüsünün de kusuru varsa (aşırı hız, dikkatsizlik) sorumluluk paylaşılır.

Aile sorumluluk sigortası: Bu sigorta zorunlu değildir, ama yapılmışsa 12.1.1984 tarihli Kraliyet Kararnamesi’ndeki asgari şartlara uymak zorundadır. Bisikletle özel hayatta verilen zarar kapsamdadır.

Sigortacı ancak kararnamenin md. 6’sında sınırlı sayılan istisnalara dayanabilir. Bunlardan biri, zorunlu sigortaya tabi sorumluluktur (md. 6, 1°). Klasik bisiklet ve pedal destekli e-bisiklet zorunlu sigortaya tabi olmadığı için bu istisna uygulanmaz.
Ağır kusur ancak genel şartlarda açıkça ve sınırlı sayıda yazılmışsa ve sigortalı ayırt etme gücüne sahipse teminat dışı bırakılabilir (md. 6, 6°; Sigorta Kanunu md. 62). Kırmızı ışık ihlali, poliçenizde ağır kusur olarak açıkça yazılı değilse bu gerekçeyle ret kararı verilemez.
Poliçenizdeki muafiyet (franchise) tutarı size kalır; kanunda sabit bir tutar yoktur, sözleşmeye bakın.
Kendi bisikletinizin hasarı bu sigortadan ödenmez (md. 6, 2°: sigortalının kendi zararı).

Otomobil sahibi ne yapar? Kasko (omnium) poliçesi varsa önce oradan alır; kasko sigortacısı sonra size, dolayısıyla aile sigortacınıza döner. Kaskosu yoksa doğrudan sizin aile sigortacınıza başvurabilir (Sigorta Kanunu md. 150). Sigortacılar arasındaki RDR kusur tablosu bisikletle çarpışmalara uygulanmaz, çünkü bisiklet sigortaya tabi bir araç değildir.

Aile sigortanız yoksa zarardan kişisel olarak sorumlusunuz. Tutara itiraz edebilir, ekspertiz raporunu isteyebilir, ödeme planı önerebilirsiniz. Hukuki koruma sigortanız varsa avukat masrafları için ona başvurun (hukuki koruma sigortası).

Çocuk bisikletliyse: 12 yaşından küçük çocuk kusurundan sorumlu değildir; ebeveynler 16 yaşından küçük çocuğun verdiği zarardan kusursuz sorumludur (Kitap 6 md. 6.9, 6.12; 1.1.2025 sonrası olaylar). 1.1.2025’ten beri aile sigortacısı küçüğün kasıt veya ağır kusurunu zarar görene karşı ileri süremez (Sigorta Kanunu md. 151 §2). Ayrıntı: aile sorumluluk sigortası.

Pratik adımlar ve süre: Kazayı aile sigortacınıza mümkün olan en kısa sürede bildirin (Sigorta Kanunu md. 74). Sorumluluk sigortasında bildirim yükümlülüğü, sorumlu tutulabileceğinizi bildiğiniz veya bilmeniz gerektiği anda doğar (Cass. 21.4.2023). Karşı taraftan gelen yazıları sigortacınıza iletin, kendiniz kusur kabul eden bir belge imzalamayın. Kırmızı ışık ihlali ayrıca bir trafik suçudur; ceza süreci için trafik cezaları rehberine bakın.

Elektrikli bisikletim motorlu araç mı sayılır? Hangi sigorta uygulanır?

Belirleyici soru şudur: bisiklet, pedal çevirmeden yalnızca motor gücüyle ilerleyebiliyor mu? İlerleyemiyorsa, yani motor ancak siz pedal çevirince devreye giriyorsa, 1989 Kanunu anlamında motorlu araç değildir ve zorunlu trafik sigortası gerekmez.

Yargı kararları:

AB Adalet Divanı’na göre yalnızca pedal desteği veren bir e-bisiklet, pedal çevrildikten sonra 20 km/s’e kadar pedalsız hızlanan bir “boost” işlevi olsa bile, motorlu araç sigortası direktifi anlamında “araç” değildir (ABAD 12.10.2023, C-286/22, KBC / P&V).
Belçika Yargıtayı bunu iç hukuka uyguladı: bir e-bisiklet, hareketi ancak kas gücü kullanıldıktan sonra etkinleşebiliyorsa 1989 Kanunu md. 1 anlamında motorlu araç değildir (Cass. 20.9.2024, C.21.0376.N). Kararın konusu olay 2019 değişikliğinden önceki metne tabiydi.
Yargıtay ceza dairesi de “motorlu araç” kavramından, yalnızca pedal desteği veya yürüme/kalkış yardımı veren motorları hariç tuttu (Cass. 16.9.2025, P.25.0771.N; aynı kararda e-scooter’ın sürüş yasağı bakımından motorlu araç olduğu kabul edildi).

Araç türlerine göre özet:

Araç	Motorlu araç mı?	Zorunlu RC auto
Pedal destekli e-bisiklet (destek 25 km/s’te kesilir)	Hayır	Yok; aile sigortası
Gazlı / kendi kendine giden, ≤25 km/s ve batarya dahil ≤25 kg	Evet	Yok (md. 2bis b); aile sigortası, yoksa Garanti Fonu
Gazlı / kendi kendine giden, 25 kg’ı veya 25 km/s’i aşan	Evet	Var (12.4.2024’ten beri ağırlık ölçütüyle)
Speed pedelec (destek 45 km/s’e kadar, plakalı)	Pedal çevirmeden gitme modu yoksa hayır	Yok; aile sigortası. Yürüme/kalkış yardımı dışında kendi kendine gitme modu varsa ve araç 25 kg’ı aşıyorsa var

Speed pedelec hakkında: Speed pedelec trafik kuralları bakımından “P sınıfı moped” sayılır; plaka, AM veya B ehliyeti, 16 yaş ve kask şarttır. Ancak bu sınıflandırma yalnızca trafik kuralları içindir; sigorta yükümlülüğü 1989 Kanunu md. 1’deki ölçüte, yani aracın kas gücü olmadan ilerleyip ilerleyemediğine bağlıdır. Yargıtay’ın 20.9.2024 kararına konu olay tam da bir speed pedelec sürücüsüyle ilgiliydi: Brugge mahkemesi sürücüyü zayıf yol kullanıcısı saydı, Yargıtay temyizi reddetti. Speed pedelec’e özgü itirazı ise olgu incelemesi gerektirdiği için kabul edilemez buldu; yani speed pedelec için ayrı bir ilke koymadı, kas gücü ölçütünü uyguladı. Başsavcılık görüşü de “speed pedelec” nitelendirmesinin sigorta yükümlülüğü bakımından önemsiz olduğunu, belirleyici ölçütün kendi kendine gitme olduğunu açıkça yazdı. FSMA Sigorta Komisyonu da içtihat ve doktrindeki çoğunluk görüşünün bu olduğunu kaydetti (Komisyon görüşü C 2022/5; az sayıda yazar aksi görüşte). Vias’ın 2025 bilgi notu ve codedelaroute.be broşürü de aynı sonuca varır: kendi kendine gitme modu yoksa aile sigortası yeter; araçları garajdan çıkarmaya yarayan yürüme yardımı bu mod sayılmaz. Bazı sigortacılar ve aracılar hâlâ ayrı bir “speed pedelec RC” poliçesi satıyor; bu poliçe zorunlu değildir. Aile sigortacınız speed pedelec’i dışlayamaz, çünkü kararname yalnız zorunlu sigortaya tabi sorumluluğun dışlanmasına izin verir (aşağıdaki bölüm).

Tarihe göre değişen kural (md. 2bis):

2019 öncesi: muafiyet yoktu; mekanik güçle giden her araç sigortaya tabiydi.
2.5.2019 kanunu: ≤25 km/s araçlar muaf tutuldu (A sınıfı mopedler hariç). Anayasa Mahkemesi bu muafiyeti, aracın kütlesini hesaba katmadığı için eşitlik ilkesine aykırı buldu (AYM 28.1.2021, 15/2021).
2.2.2021 kanunu (yürürlük 21.2.2021): yer değiştirme dışında amaçlara da yönelik araçlar (iş makineleri gibi) yeniden sigortaya tabi oldu. Kütle ölçütü hâlâ yoktu: 21.2.2021 ile 11.4.2024 arasındaki kazalarda, kendi kendine giden ve en çok 25 km/s yapan bir araç, ağırlığı ne olursa olsun kanun metnine göre muaftı. Anayasa Mahkemesi’nin 15/2021 kararındaki gerekçe bu metne de yöneltilebilir; ağır bir araçta muafiyete dayanacaksanız bu itirazı hesaba katın.
17.3.2024 kanunu (yürürlük 12.4.2024): muafiyet için hem ≤25 km/s hem batarya dahil ≤25 kg şartı aranıyor. Bu kanun AB’nin 2021/2118 sayılı direktifini aktardı.

AB direktifi 2021/2118, “araç” tanımını yalnızca mekanik güçle hareket eden ve belirli hız ya da ağırlık eşiklerini aşan araçlarla sınırladı. Belçika tanımı (md. 1) bundan daha geniştir ve muafiyetleri md. 2bis ile ayrıca düzenler; direktif asgari uyum öngördüğü için bu mümkündür.

Sigortacı “motorlu araç” diyorsa şunları isteyin ve kontrol edin: aracın uygunluk belgesi (certificat de conformité) ve tip onay sınıfı (EN 15194 standardındaki pedal destekli bisiklet mi, L1e-A mı, L1e-B mi), gaz kolu veya kendi kendine gitme modu olup olmadığı, sonradan hız sınırlamasının kaldırılıp kaldırılmadığı ve batarya dahil ağırlık. Aracı sonradan değiştirdiyseniz (hız kilidini açmak gibi) değerlendirme aracın kaza anındaki durumuna göre yapılır: değişiklik aracı pedal çevirmeden gidebilir hâle getirdiyse motorlu araçtır; yalnızca desteğin kesildiği hızı yükselttiyse trafik kuralları bakımından sınıfı (ve plaka, ehliyet yükümlülükleri) değişir.

1.6.2027’de federal Code de la voie publique ile Brüksel, Flaman ve Valon bölgesel trafik kodları yürürlüğe girecek; speed pedelec’e ilişkin bazı yol kuralları değişecek. Sigorta yükümlülüğü 1989 Kanunu’nda kaldığı için bu geçiş yukarıdaki tabloyu kendiliğinden değiştirmez.

Elektrikli bisikletle bir yayaya çarptım: kim öder, zorunlu sigorta yaptırmadıysam ne olur?

Bisikletiniz pedal destekliyse yayanın zararını kusurunuz oranında siz ödersiniz ve bunu aile sorumluluk sigortanız karşılamalıdır. Bisikletiniz sigortaya tabi bir motorlu araçsa ve sigortanız yoksa, yayanın zararını Garanti Fonu öder ve sonra aracın sahibine, yani size döner.

Durum 1: pedal destekli e-bisiklet (motorlu araç değil).

29bis uygulanmaz; yaya bir bisikletliye çarpılmıştır. Yaya, genel hukuka göre sizin kusurunuzu ispatlamalıdır (1.1.2025 sonrası Kitap 6 md. 6.5; öncesi eski md. 1382). Yayanın da kusuru varsa tazminat azalır (md. 6.20).
Aile sigortacınız “motorlu araç” gerekçesiyle reddedemez: kararname md. 6, 1° yalnızca zorunlu sigortaya tabi sorumluluğu dışlar. Kararname md. 2’ye göre her aile sigortası en az bu asgari şartlara uygun teminat vermek zorundadır; md. 6’nın izin vermediği bir istisna uygulanamaz. Yargıtay da md. 6’nın izin vermediği bir dışlamayı geçersiz saymıştır (Cass. 25.3.2003, P.02.1097.N).
Yaya sizin aile sigortacınıza doğrudan başvurabilir (Sigorta Kanunu md. 150).
Garanti Fonu iki zayıf yol kullanıcısı arasındaki kazada ödeme yapmaz (Fonds SSS).

Durum 2: muaf motorlu araç (≤25 km/s ve ≤25 kg, gazlı). Zorunlu sigorta yoktur. Sorumluluğunuzu aile sigortanız karşılar; kararname bu durum için bir istisnaya izin vermez. Hiçbir sigortacı karşılamıyorsa yaya Garanti Fonu’na başvurabilir (1989 Kanunu md. 19bis-11 §1 9°). Bu araçlar 29bis bakımından motorlu araç sayılmadığı için yaya kusurunuzu ispatlamak zorundadır (md. 29bis §3).

Durum 3: sigortaya tabi motorlu araç, sigorta yok. Bu durumda:

Yaya, bedensel zararını kusur ispatı olmadan 29bis’e göre alır.
Ödemeyi Garanti Fonu yapar (md. 19bis-11 §1 8°). Fon sonra ödediği tutarın tamamını aracın sahibinden geri ister; 22.6.2017’den sonraki kazalarda rücu yalnızca malike yönelir (md. 19bis-14 §5; Fonds SSS). Bu tutar bedensel zararda çok yüksek olabilir.
Aile sigortacınız bu durumda md. 6, 1° istisnasına dayanabilir. İstisnanın bir ayrığı var: yasal yaşın altındaki çocuğun ebeveynlerinden habersiz motorlu araç kullanması teminatta kalır.
Sigortasız kullanım suçtur: 8 gün ile 6 ay hapis ve 100 ile 1.000 € para cezası (ceza artırım katsayısıyla birlikte) veya bunlardan biri (md. 22). Araca el konulabilir (md. 20).

Pratik adımlar:

Yaralıya yardım edin, polisi çağırın. Kazaya sebep olduğunu bilen kişinin tespitlerden kaçmak için olay yerinden ayrılması, kusuru olmasa bile ayrı bir suçtur. Bu kural bisikletliler için de geçerlidir: Trafik Kanunu md. 33 “her araç sürücüsünü” ve “herkesi” kapsar (16.3.1968 tarihli kanun).
Aile sigortacınıza hemen yazılı bildirim yapın (Sigorta Kanunu md. 74). Ret kararı gelirse gerekçenin kararname md. 6’daki hangi istisnaya dayandığını yazılı isteyin.
Aracın teknik belgelerini toplayın (yukarıdaki kontrol listesi).
Sigortacı ret kararından dönmezse Sigorta Ombudsmanı’na başvurabilirsiniz; ret gerekçelerine itiraz için reddedilen talep rehberine bakın.

Sigortacının süreleri ve sizin güvenceleriniz

Karışan aracın sigortacısı talebinize 3 ay içinde gerekçeli bir teklif veya yanıt vermek zorundadır; bu kural 29bis talepleri için de açıkça geçerlidir (1989 Kanunu md. 13-14).
Avans teklifi “hesap kapatma” (quittance pour solde) ibaresi içeremez.
29bis kapsamında yapılan ödemeler, poliçe sahibine hasar sonrası fesih hakkı doğurmaz; size yapılan ödeme yüzünden araç sahibinin poliçesi feshedilemez (Sigorta Kanunu md. 86 §3).
Çarpan araç kaçtıysa veya sigortasızsa Belçika Ortak Garanti Fonu (Fonds commun de garantie belge / Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds) devreye girer (1989 Kanunu md. 19bis-11). Ayrıntı: kaçan ve sigortasız araç.

Siz motorlu araç sürücüsüyseniz

Motorlu araç sürücüsü olarak 29bis’ten yararlanamazsınız (md. 29bis §2). Kendi bedensel zararınız için ya karşı tarafın kusurunu ispatlamanız ya da sürücü sigortası (assurance conducteur) veya benzeri bir teminata başvurmanız gerekir. Poliçenizi kontrol edin.

Kontrol listesi

Kazaya motorlu bir araç karıştı mı? Siz o aracın sürücüsü müydünüz?
Kaza kamu yolunda veya halka açık bir yerde mi oldu?
Polis tutanağı, tanık bilgileri ve fotoğraflar elinizde mi?
Tıbbi belgeleri ve masraf faturalarını saklıyor musunuz?
Talebinizi karışan aracın sigortacısına yazılı gönderdiniz mi? Tarihi not edin; 3 ay içinde yanıt yoksa hatırlatma gönderin.
Başkasına zarar verdiyseniz aile sigortacınıza hemen bildirdiniz mi?
Elektrikli bisikletin uygunluk belgesi, tip onay sınıfı, ağırlığı ve gaz kolu olup olmadığı belli mi?
Sigortacı ret kararı verdiyse gerekçe yazılı ve kararname md. 6’ya dayanıyor mu?

Kaza Tespit Simülasyonumuz, kazaya bir yaya, bisikletli veya yolcu karıştığında 29bis korumasını sonuç ekranında ayrıca gösterir.

Kaynaklar

Bu rehber genel bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Bilgiler 09.10.2026 tarihi itibarıyla günceldir.